Acute en aanhoudende pijn | PijnWijzer Kennispunt

Wanneer het alarmsysteem anders werkt

Pijn is een waarschuwingssignaal dat helpt om je lichaam te beschermen. Maar dat waarschuwingssysteem werkt niet altijd op dezelfde manier. Acute en aanhoudende pijn verschillen in hoe het alarmsysteem reageert en wanneer het actief blijft.

Pijn beschermt je lichaam,

maar bij aanhoudende pijn

blijft het waarschuwingssysteem actief,

ook zonder duidelijk gevaar.

Acute pijn

Wanneer het alarmsysteem zijn werk goed doet

Acute pijn ontstaat wanneer je lichaam daadwerkelijk bedreigd wordt, bijvoorbeeld door:

Een verwonding
Een ontsteking
Een plotselinge overbelasting

Deze pijn heeft een duidelijke functie: ze waarschuwt je en zet je aan tot beschermend gedrag, zoals rust nemen of hulp zoeken.

Hoe werkt dit?

Bij acute pijn werkt het alarmsysteem zoals bedoeld:

Er is (dreigende) weefselschade
Het lichaam reageert snel

Ontstekingsstoffen maken zenuwuiteinden tijdelijk gevoeliger. Daardoor voel je pijn en ga je je gedrag aanpassen. Naarmate het lichaam herstelt:

Nemen ontstekingsstoffen af
Wordt het systeem minder gevoelig
En verdwijnt de pijn

Kenmerken van acute pijn

Meestal goed te verklaren
Duidelijke oorzaak
Tijdelijk
Gekoppeld aan schade
Helpt bij herstel

Acute pijn is dus efficiënt, tijdelijk en beschermend.

Aanhoudende pijn

Wanneer het alarmsysteem blijft afgaan

Bij aanhoudende pijn is er iets anders aan de hand. De pijn blijft bestaan:

Ook wanneer het weefsel genezen is
Of wanneer er geen duidelijke schade zichtbaar is

Dit betekent niet dat je lichaam stuk is. Het betekent dat het waarschuwingssysteem anders is gaan werken.

Wat verandert er?

Het zenuwstelsel wordt gevoeliger:

Signalen worden sneller doorgegeven
De reactie is sterker dan nodig

Het alarmsysteem blijft actief, alsof er voortdurend gevaar is. Hierdoor kan pijn optreden bij:

Bewegingen
Houdingen
Prikkels die eigenlijk veilig zijn

Waarom blijft pijn bestaan?

Het zenuwstelsel kan leren en veranderen. Elke pijnervaring versterkt verbindingen in het systeem. Hoe vaker een signaal gebruikt wordt, hoe sterker het pad wordt. Dit noemen we neuroplasticiteit.

Wat betekent dit voor herstel?

Bij acute pijn ligt de focus vaak op het genezen van weefsels. Bij aanhoudende pijn is het herstel anders, maar er zijn wél mogelijkheden. Ook als pijn al langere tijd aanwezig is, betekent dit niet dat er niets meer kan veranderen.

Het zenuwstelsel kan zich aanpassen en opnieuw leren wat veilig is. Daardoor kan de impact van pijn verminderen en kan er opnieuw ruimte ontstaan voor beweging en dagelijks functioneren.

Er zijn verschillende manieren om hiermee aan de slag te gaan, zoals:

Geleidelijk bewegen en actief blijven
Aandacht voor slaap en stress
Ondersteuning zoeken die bij jou past

Wat precies helpt, verschilt van persoon tot persoon. Daarom is het belangrijk om te ontdekken wat voor jou werkt. Op deze website vind je meer informatie over hoe je anders met pijn kan omgaan en welke factoren daarbij een rol spelen.

Leer hier meer over